safeguarding / behoud en beheer

Stad Sint-Niklaas neemt huis Janssens onder handen

Huis Janssens (c) Waas Erfgoed

Huis Janssens in de Zamanstraat, op een steenworp van de grootste markt van het land, is de thuisbasis van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas. Die werd opgericht in 1861 en is vandaag (naar eigen zeggen) de oudste geschiedkundige kring van Vlaanderen. In het najaar start de buitenrestauratie van het 19e-eeuwse herenhuis. Dat betekent dat de hele collectie tijdelijk moet verhuizen en zowel de inrichting als de functie van het pand kan herdacht worden. Een uitdaging, zoals dat heet.


Filmpje toont schilderijrestauratie in detail

Conservatie-aficionado’s zullen het ongetwijfeld zeer warm krijgen bij het bekijken van onderstaande video van het Museum voor Schone Kunsten in Boston. In de video toont de restauratrice van het museum in detail hoe ze het vernis op het schilderij Huizen in Auvers van Vincent Van Gogh reinigt. De “gunk” ofwel smurrie komt van vorige reinigingen en bevat lakresiduen, resten van was en katoenvezels.


Historisch vensterglas. De herwaardering van het transparante

Deze studiedag wil de nood aan zorg voor pre-20e-eeuws vensterglas onder de aandacht brengen. Door de fragiliteit en de grote ‘onzichtbaarheid’ - want men kijkt er letterlijk doorheen - van helder vensterglas, gaat dit stuk erfgoed vaak verloren. Eeuwenoud glas dat de tand des tijds toch overleeft, wordt dikwijls vervangen door isolatieglas. En zelfs wanneer men oog heeft voor het historische uitzicht, is het nieuwe ‘antiek ogende’ glas niet steeds doordacht gekozen. Nochtans valt er nog enorm veel te leren over de historische glassoorten alsook over de toepassing ervan in de bouwkunst.

Handle with care | STAM-experts geven uitleg bij het verpakken en manipuleren van collectiestukken

Zoals veel musea toont het STAM maar een deel van zijn collectie. Heel wat objecten zitten opgeborgen in het depot. Binnenkort verhuizen deze objecten naar een nieuw centraal museumdepot. Tijdens 'Handle with care' kan u als museumbezoeker de voorbereiding van deze verhuizing volgen. De abdijkerk van het STAM wordt tijdelijk omgevormd tot werkruimte waar STAM-medewerkers objecten ontstoffen, controleren en inpakken. Van die gelegenheid wordt ook gebruik gemaakt om de online inventaris aan te vullen en nieuwe foto’s te maken.

Geslaagd CORES-symposium

Op 17 juni jl. vond in Brugge het eerste CORES-symposium plaats. CORES staat voor het Competentieplatform voor Conservering en Restauratie van Boeken en Archief. Het betreft een samenwerking tussen Brugse archieven en erfgoedbibliotheken en Syntra West, die sinds 2008 een opleiding rond conservatie en restauratie van boeken en archief organiseert.

Workshop Wood Identification

De Universiteit van Amsterdam, opleiding Conservering en restauratie van cultureel erfgoed, organiseert masterclasses en workshops voor professionals die werkzaam zijn op het terrein van conservering en restauratie.

Op 6 en 13 oktober 2016 kunt u deelnemen aan een tweedaagse workshop over houtidentificatie onder leiding van René Klaassen.

Voertaal is Engels

Meer informatie over de masterclass en het programma vindt u online op de website van UvA..

Workshop Pigment Identification

De Universiteit van Amsterdam, opleiding Conservering en restauratie van cultureel erfgoed, organiseert masterclasses en workshops voor professionals die werkzaam zijn op het terrein van conservering en restauratie.

Van 30 augustus tot 2 september 2016 kunt u deelnemen aan een vierdaagse masterclass over pigmentidentificatie onder leiding van Dr. Nicholas Eastaugh.

Voertaal is Engels

Preventieplan treedt in werking in het Louvre

Naar aanleiding van de wateroverlast in Parijs sloten het Louvre en het Musée d'Orsay afgelopen vrijdag (3 juni) de deuren. Toen het water van de Seine donderdag de drempel van 5,08 meter overschreed trad in het Louvre het calamiteitenplan voor wateroverlast (Plan de Prévention des Risques d’Inondation of PPRI) in werking. Het op voorhand vastleggen van deze drempelwaarde in het calamiteitenplan, geeft het museum 72 uur om te reageren vooraleer het water de museummuren bereikt.


Bedreigd audiovisueel materiaal uit de podiumkunsten gered

Podiumkunsten zijn per definitie vluchtig. Hoewel een audiovisuele opname de authentieke ervaring van publiek en spelers niet kan vervangen, is het vaak het enige dat rest om de voorstelling te herbeleven, in de toekomst te hernemen, te bestuderen of nadien nog te verspreiden voor promotionele of educatieve doeleinden. Het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA) biedt voortaan ook aan podiumkunstenorganisaties de mogelijkheid om die audiovisuele archieven te laten digitaliseren en duurzaam te archiveren en zo hun materiaal te redden.

Derde TRACKS-ontmoetingsmoment

Van gesubsidieerde kunstenorganisaties wordt voor het eerst verwacht dat ze in hun actieplannen de zorg voor het eigen archief opnemen. Het programma van het derde TRACKS-ontmoetingsmoment staat daarom volledig in het teken van de opmaak van deze plannen voor 2017. Tijdens rondetafelsessies worden cases voorgesteld die ter inspiratie kunnen dienen. Samen bekijken we o.a. hoe je de archiefruimte kan optimaliseren, je archiefwerking doorlichten, je statisch archief in bewaring geven bij een erfgoedinstelling of je audiovisuele archieven laten digitaliseren.

Laatste plaatsen voor de vorming art handling en transport. Schrijf vandaag nog in!

Een object transporteren of hanteren: u doet het vaker dan u denkt. Maar in hoeverre bent u zich van die handelingen bewust? Wat komt er allemaal kijken bij het object- en mensveilig verplaatsen en verpakken? En hoe kunt u zo optimaal mogelijk en duurzaam gebruikmaken van het juiste verpakkingsmateriaal? Op 15 en 16 juni organiseert FARO samen met de provincie Oost-Vlaanderen en Helicon Conservation Support een tweedaagse workshop over de risico’s verbonden aan het verpakken en transporteren van objecten. Schrijf u vandaag nog in, de plaatsen zijn beperkt!


Nieuw superdepot van het Rijksmuseum en drie andere musea komt in Amersfoort

In Amersfoort komt een nieuw depot waarin op termijn objecten van het Rijksmuseum Amsterdam, het Nederlands Openluchtmuseum, Paleis het Loo en de Rijksdienst voor het Culturele Erfgoed (RCE) worden ondergebracht. Het krijgt de naam Collectiecentrum Nederland en zal meer dan 675.000 kunstwerken herbergen. Volgens de planning wordt het gebouw in 2020 in gebruik genomen.


Erfgoedobject ‘out of office’: art handling en transport in de praktijk

Deze workshop wil u inspireren en wapenen bij het praktisch verpakken en transporteren van erfgoedobjecten naar externe locaties. Na afloop van deze workshop zal u de juiste vragen weten te stellen om een transport of bruikleen tot een goed/objectveilig einde te brengen.

Klimaat meten, registreren en interpreteren

Op vrijdag 17 juni organiseren de depotconsulenten van de provincie Oost-Vlaanderen de vorming ‘Klimaat meten, registreren en interpreteren’.

Bibliotheekschool Gent: informatie- en inschrijfsessie voor de basisopleidingen

Wilt u in september graag starten met een basisopleiding aan de Bibliotheekschool Gent, dan kunt u op 25 augustus uitgebreide informatie bekomen én inschrijven.

Om 14.00 uur

Initiatie archiefkunde:

  • basiskennis en –vaardigheden om als archiefmedewerker taken te verrichten op het vlak van materiële zorg, depotbeheer en dienstverlening
  • 1 lesdag per week (dinsdag), gedurende 2 semesters
  • leidt tot een wettelijk erkend certificaat


Behoudsmedewerker erfgoed:

Bibliotheekschool Gent: informatie- en inschrijfsessie voor de basisopleidingen

Wilt u in september graag starten met een basisopleiding aan de Bibliotheekschool Gent, dan kunt u op 5 juli uitgebreide informatie bekomen én inschrijven.

Om 13.30 uur

Initiatie Bibliotheek-, Documentatie- en informatiekunde:

Open Dag Bibliotheekschool Gent

Wilt u in september graag starten met een basisopleiding aan de Bibliotheekschool Gent, dan kunt u op 22 mei uitgebreide informatie bekomen én inschrijven.

Onder meer volgende opleidingen komen aan bod:

Behoudsmedewerker erfgoed:

  • basiskennis en -vaardigheden om als behoudsmedewerker taken te verrichten op het vlak van materiële zorg, depotbeheer en preventieve conservatie.
  • 1 lesdag per week (donderdag), gedurende 2 semesters
  • leidt tot een wettelijk erkend certificaat


Initiatie archiefkunde:

Aanvullende financiering voor Besloten Hofjes

Zelfportret met kamerjas, 1942 - Jan De Smedt

Eind november lanceerde Musea & Erfgoed Mechelen een crowdfundingscampagne voor de 'Besloten Hofjes', 16e-eeuwse retabelkastjes die door de Mechelse gasthuiszusters gemaakt zijn. Topstukken van Vlaanderen bovendien. Op 20 en 21 mei worden een 100-tal werken van de Mechelse kunstschilder en beeldhouwer Jan De Smedt (1905-1954) tentoongesteld en vervolgens per opbod verkocht. Een deel van de opbrengst gaat naar deze Besloten Hofjes.


Nieuw duurzaam depot in Nederland gerealiseerd: het Kolleksjesintrum Fryslân

In Leeuwarden werd deze maand het Kolleksjesintrum Fryslân (Collectiecentrum Friesland) officieel in gebruik genomen. Vijf Friese erfgoedinstellingen brengen er hun collecties onder in één centraal depotgebouw, gerealiseerd met de steun van de provincie Friesland en het Mondriaan Fonds. De collecties van het Fries Museum, Tresoar (Fries historisch en letterkundig centrum), Natuurmuseum Fryslân, Fries Scheepvaartmuseum en Frysk Lânbou Museum (Fries Landbouw Museum) - voorheen verspreid over de hele provincie - worden er vanaf nu centraal beheerd en opgeslagen.


Inlijsten en verpakken van paneelschilderijen, een vak apart: FARO organiseert unieke hands-onworkshop

Van 1 tot 3 juni organiseert FARO in Museum M - Leuven de driedaagse workshop 'Framing Techniques and Microclimate Environments for Panel Paintings'. In deze workshop verneemt u meer over de specifieke problematiek van het inlijsten van paneelschilderijen en het maken van microklimaatverpakkingen, onder andere voor het transport van deze stukken. Door hun samenstelling en constructie zijn paneelschilderijen immers erg gevoelig voor schommelingen in het bewaarklimaat (temperatuur en relatieve vochtigheid).


Deadline inschrijven voor summer school etnografie verlengd tot 8 mei

Van 24 tot 30 augustus 2016 organiseert de Universiteit Antwerpen samen met Etnocoll voor de eerste keer een bijzondere summer school over het conserveren en restaureren van etnografisch materiaal. Samen met verschillende collega's krijgt u gespecialiseerde lessen over etnografische materialen en neemt u deel aan hands-onworkshops. De inschrijvingstermijn werd uitzonderlijk verlengd tot 8 mei. Waag dus nog uw kans en meld u vandaag nog aan. Meer informatie vindt u hier of in de bijgevoegde folder.


Summer school 'Ethnographic collections, preservation, research and conservation'

Van 24 tot en met 30 augustus 2016 organiseren de Faculteit Ontwerpwetenschappen van de Universiteit Antwerpen, FARO, Etnocoll en de Koning Boudewijnstichting een intensieve summer school over etnografische collecties. Het intensieve zevendaagse programma ziet er alvast erg veelbelovend uit. Meer informatie over dit initiatief vindt u hier.

Nieuwe afleveringen VerzekerDe Bewaring

Deze week werden twee nieuwe afleveringen toegevoegd aan VerzekerDe Bewaring, een praktijkgericht instrument over de basiselementen van preventieve conservering. Griet Kockelkoren en Joke Vandermeersch zoomen in hun goed gestoffeerde bijdrage in op textielcollecties. Rony Vissers zorgt voor een bijdrage over audiovisueel materiaal.

Journalist Geert Sels op het spoor van vermiste Belgische kunst

Monuments Men bij Slot Neuschwanstein (c) US National Archives

Eind 2014 won De Standaard-journalist Geert Sels De Loep 2014, de prijs voor de beste onderzoeksjournalistiek van de Nederlands-Vlaamse Vereniging van Onderzoeksjournalisten (VVOJ). Hij werd gehuldigd omdat hij "in het dossier naziroofkunst de duidelijkste onderzoeksjournalistieke methode heeft gebruikt. Het gaat om oerdegelijke onderzoeksjournalistiek.” Sels breidt nu een uitgebreid vervolg aan zijn onderzoek. Met verrassende resultaten. Zo stelde hij een inventaris samen met daarop 1.662 voorwerpen van ‘Belgische kunst’ (schilderijen, litho’s, enz.) die tijdens de Tweede Wereldoorlog zijn verdwenen.


Terugkomdag inventarisatie, beheer en herwaardering van plattelandskerkhoven in Vlaams-Brabant

Bij het beheer en de herwaardering van kerkhoven en begraafplaatsen komen verschillende aspecten kijken. Om de betrokkenen - lokale overheden, kerkfabrieken, heemkringen en erfgoedcellen - te begeleiden bij deze uitdaging organiseerde provincie Vlaams-Brabant in 2014 een studiedag en werd een praktisch draaiboek uitgegeven.