safeguarding / behoud en beheer

Materiaalkunde en onderzoek

Dag 3 begon met de les van Olivier Schalm, onderzoeker en lesgever in conservatiestudies aan de Universiteit van Antwerpen, over het identificeren en examineren van materialen. Hij gaf aan dat met het blote oog reeds veel kan onderzocht worden maar dat deze methode ook zijn limieten heeft. Na een korte introductie over golflengtes en zichtbaar licht, werden x-stralen en de onderzoekstechniek XRF uitgelegd via een casestudy.


Preventieve conservatie en depotwerking

Dag 2 van de summer school was gewijd aan ‘Preventieve conservatie en depotwerking’. Martijn De Ruijter, werkend in het Nationaal Museum van Wereldculturen en lesgever in collectiemanagement in de Reinwardt Academie, gaf een introductie over preventieve conservatie van etnografische objecten in musea. Hij begon met de potentiële risico’s, namelijk de tien schadefactoren. Hij gaf voorbeelden van interessante handreikingen zoals ‘Benchmarks in collection care 2.0.’en ‘Re-ORG’ en lichtte deze kort toe.


Het startschot is gegeven

Dag 1, met als thema 'Bewustzijn, context en waarden', begon met een kennismakingsronde in de binnentuin van de school. Hierna nam Carolien van der Star ons op sleeptouw en kregen we een rondleiding door het gebouw en de verschillende ateliers. Het gebouw zelf werd historisch gekaderd en elk atelier werd kort voorgesteld. 


Aftellen naar de summer school!

De laatste dag voor de start van de summer school werden alle objecten uitgepakt en geselecteerd voor de participanten. Bedoeling is om in duo hands-on aan twee objecten te werken en theorie om te zetten in praktijk. Op het einde van de summer school zal elk groepje een presentatie geven en een verslag indienen.

Op de foto: docenten discussiëren over de objecten voor de deelnemers

Lees hier alle blogberichten van Julie Lambrechts over de summer school.


Summer school 'Ethnographic collections, preservation, research and conservation'

Van 24 tot en met 30 augustus loopt in Antwerpen de summer school ‘Etnographic collections, preservation, research and conservation'. Deze summer school wordt georganiseerd door de opleiding Conservatie-Restauratie (Faculteit Ontwerpwetenschappen) van de Universiteit Antwerpen en kwam tot stand in samenwerking met Etnocoll, het platform van Belgische instellingen met een etnografische en niet-Europese collectie, gefaciliteerd door de Koning Boudewijnstichting en FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw. FARO-medewerker Julie Lambrechts brengt dagelijks verslag uit vanop deze summer school.


Bijzonder transport van 'Goden op de Olympusberg'

'Goden op de Olympusberg'

Overmorgen, donderdag 25 augustus, vindt er in de Antwerpse binnenstad een heel bijzonder transport plaats. Het enorme plafondschilderij 'Goden op de Olympusberg' keert terug naar zijn oorspronkelijke locatie, het erfgoedhuis Den Wolsack. Met een oppervlakte van 65m² is dit het grootste plafondschilderij op doek van in land.


Onderschat nooit de waarde van studieobjecten

In de 19e eeuw nam de interesse in wetenschap en educatie in Amerika en Europa een hoge vlucht. Nieuwe musea werden gebouwd en opengesteld voor het publiek. De interesse in collecties over wetenschap en natuurkunde groeide.


Welke tien eigenschappen hebt u nodig om een goede conservator te zijn?

Het beroep van conservator-restaurator is voor velen onbekend terrein. Want wat doet of is een conservator nu precies? Ook voor studenten is het vaak een hele uitdaging om hun weg te vinden in de beroepswereld. Daarom stelde Icon - The Institute of Conservation aan twintig experten de vraag welke eigenschappen iemand tot een goede conservator maken. Het lijstje met tien eigenschappen dat daarvan het resultaat is, kan u helpen om uit te maken of het beroep iets voor u is. Maar ook voor experten kan het een moment van reflectie zijn.


Habijt van de heilige Coleta gered van schimmel

In 2015 ontdekten de zusters van het Gentse Clarissenklooster schimmel op het habijt van de heilige Coleta. Het habijt maakt deel uit van een bijzondere collectie van 35 voorwerpen, manuscripten en archiefstukken i.v.m. de heilige Coleta, die sinds 2012 op de Vlaamse Topstukkenlijst prijkt en van grote historische waarde is.


Start opleiding 'Behoudsmedewerker erfgoed'

Op vraag van en in overleg met de cultureel-erfgoedsector organiseert de Bibliotheekschool Gent sinds september 2010 de opleiding Behoudsmedewerker Erfgoed.

De cultureel-erfgoedsector is een steeds uitbreidende en heterogene sector met een grote verscheidenheid aan organisaties. Maar een aantal sleutelwoorden komen overal terug, zoals professionalisering, behoud en beheer, preventieve conservatie, zorg voor de collecties … Zowel in musea en  erfgoedbibliotheken als depots en archieven wordt de roep om kwalitatieve zorg steeds luider.

Erfgoed in beweging: tussen bewaring en devotie

Pas in de laatste jaren van de 20e eeuw werd immaterieel erfgoed onder impuls van UNESCO erkend als een essentiële component van het culturele erfgoed van de mensheid. Orale tradities, traditioneel vakmanschap, sociale gebruiken, rituelen en festiviteiten worden nu beschouwd als fundamentele elementen van de culturele diversiteit. De overheidsinstanties moeten dus waken over het behoud ervan voor toekomstige generaties.

Reconnecting with Collections in Storage. The RE-ORG Experience! | International Seminar

Voor de meeste musea over de hele wereld vormt de zorg voor en het waarborgen van de toegankelijkheid tot collecties in depot een grote uitdaging. Kleine musea zijn in dit verband vaak bijzonder kwetsbaar, vanwege hun beperkte middelen en toegang tot de nodige expertise. Anderzijds zijn kleine musea net vindingrijk, goed verbonden, en een krachtige stem in hun lokale gemeenschap. Dit maakt ze zeer invloedrijk en ideaal gepositioneerd om een positieve invloed te hebben op het welzijn van hun collecties en het duurzaam gebruik ervan.

Studiecollecties, een uitdagende context binnen universiteiten en musea

Studieobjecten hebben een belangrijke pedagogisch-didactische rol binnen universiteiten. Ze zijn alomtegenwoordig en zijn noodzakelijk tijdens onderwijs- en onderzoeksactiviteiten. Maar toch krijgen deze collecties niet de ‘zorg’ die ze verdienen. Ze behoren niet tot een universiteitsbibliotheek of een universiteitsarchief, waardoor ze niet beschermd of geregistreerd zijn en gevaar lopen om te verdwijnen door diefstal, wanbeheer en vandalisme.

Curatorial studies: een nieuwe naam voor het postgraduaat 'Tentoonstelling en beheer actuele kunst'

Vanaf volgend academiejaar organiseren de Hogeschool Gent, S.M.A.K. en de Universiteit Gent een Engelstalig postgraduaat Curatorial Studies. Dit is een eenjarig programma voor studenten die reeds een masterdiploma (of gelijkwaardig) behaalden. De opleiding initiëert de student op een specialistische wijze in de actuele tentoonstellingspraktijk, in museale problematieken, en in conservatie, collectievorming en collectiemanagement m.b.t. actuele kunstwerken.


Stad Sint-Niklaas neemt huis Janssens onder handen

Huis Janssens (c) Waas Erfgoed

Huis Janssens in de Zamanstraat, op een steenworp van de grootste markt van het land, is de thuisbasis van de Koninklijke Oudheidkundige Kring van het Land van Waas. Die werd opgericht in 1861 en is vandaag (naar eigen zeggen) de oudste geschiedkundige kring van Vlaanderen. In het najaar start de buitenrestauratie van het 19e-eeuwse herenhuis. Dat betekent dat de hele collectie tijdelijk moet verhuizen en zowel de inrichting als de functie van het pand kan herdacht worden. Een uitdaging, zoals dat heet.


Filmpje toont schilderijrestauratie in detail

Conservatie-aficionado’s zullen het ongetwijfeld zeer warm krijgen bij het bekijken van onderstaande video van het Museum voor Schone Kunsten in Boston. In de video toont de restauratrice van het museum in detail hoe ze het vernis op het schilderij Huizen in Auvers van Vincent Van Gogh reinigt. De “gunk” ofwel smurrie komt van vorige reinigingen en bevat lakresiduen, resten van was en katoenvezels.


Historisch vensterglas. De herwaardering van het transparante

Deze studiedag wil de nood aan zorg voor pre-20e-eeuws vensterglas onder de aandacht brengen. Door de fragiliteit en de grote ‘onzichtbaarheid’ - want men kijkt er letterlijk doorheen - van helder vensterglas, gaat dit stuk erfgoed vaak verloren. Eeuwenoud glas dat de tand des tijds toch overleeft, wordt dikwijls vervangen door isolatieglas. En zelfs wanneer men oog heeft voor het historische uitzicht, is het nieuwe ‘antiek ogende’ glas niet steeds doordacht gekozen. Nochtans valt er nog enorm veel te leren over de historische glassoorten alsook over de toepassing ervan in de bouwkunst.

Handle with care | STAM-experts geven uitleg bij het verpakken en manipuleren van collectiestukken

Zoals veel musea toont het STAM maar een deel van zijn collectie. Heel wat objecten zitten opgeborgen in het depot. Binnenkort verhuizen deze objecten naar een nieuw centraal museumdepot. Tijdens 'Handle with care' kan u als museumbezoeker de voorbereiding van deze verhuizing volgen. De abdijkerk van het STAM wordt tijdelijk omgevormd tot werkruimte waar STAM-medewerkers objecten ontstoffen, controleren en inpakken. Van die gelegenheid wordt ook gebruik gemaakt om de online inventaris aan te vullen en nieuwe foto’s te maken.

Geslaagd CORES-symposium

Op 17 juni jl. vond in Brugge het eerste CORES-symposium plaats. CORES staat voor het Competentieplatform voor Conservering en Restauratie van Boeken en Archief. Het betreft een samenwerking tussen Brugse archieven en erfgoedbibliotheken en Syntra West, die sinds 2008 een opleiding rond conservatie en restauratie van boeken en archief organiseert.

Workshop Wood Identification

De Universiteit van Amsterdam, opleiding Conservering en restauratie van cultureel erfgoed, organiseert masterclasses en workshops voor professionals die werkzaam zijn op het terrein van conservering en restauratie.

Op 6 en 13 oktober 2016 kunt u deelnemen aan een tweedaagse workshop over houtidentificatie onder leiding van René Klaassen.

Voertaal is Engels

Meer informatie over de masterclass en het programma vindt u online op de website van UvA..

Workshop Pigment Identification

De Universiteit van Amsterdam, opleiding Conservering en restauratie van cultureel erfgoed, organiseert masterclasses en workshops voor professionals die werkzaam zijn op het terrein van conservering en restauratie.

Van 30 augustus tot 2 september 2016 kunt u deelnemen aan een vierdaagse masterclass over pigmentidentificatie onder leiding van Dr. Nicholas Eastaugh.

Voertaal is Engels

Preventieplan treedt in werking in het Louvre

Naar aanleiding van de wateroverlast in Parijs sloten het Louvre en het Musée d'Orsay afgelopen vrijdag (3 juni) de deuren. Toen het water van de Seine donderdag de drempel van 5,08 meter overschreed trad in het Louvre het calamiteitenplan voor wateroverlast (Plan de Prévention des Risques d’Inondation of PPRI) in werking. Het op voorhand vastleggen van deze drempelwaarde in het calamiteitenplan, geeft het museum 72 uur om te reageren vooraleer het water de museummuren bereikt.


Bedreigd audiovisueel materiaal uit de podiumkunsten gered

Podiumkunsten zijn per definitie vluchtig. Hoewel een audiovisuele opname de authentieke ervaring van publiek en spelers niet kan vervangen, is het vaak het enige dat rest om de voorstelling te herbeleven, in de toekomst te hernemen, te bestuderen of nadien nog te verspreiden voor promotionele of educatieve doeleinden. Het Vlaams Instituut voor Archivering (VIAA) biedt voortaan ook aan podiumkunstenorganisaties de mogelijkheid om die audiovisuele archieven te laten digitaliseren en duurzaam te archiveren en zo hun materiaal te redden.

Derde TRACKS-ontmoetingsmoment

Van gesubsidieerde kunstenorganisaties wordt voor het eerst verwacht dat ze in hun actieplannen de zorg voor het eigen archief opnemen. Het programma van het derde TRACKS-ontmoetingsmoment staat daarom volledig in het teken van de opmaak van deze plannen voor 2017. Tijdens rondetafelsessies worden cases voorgesteld die ter inspiratie kunnen dienen. Samen bekijken we o.a. hoe je de archiefruimte kan optimaliseren, je archiefwerking doorlichten, je statisch archief in bewaring geven bij een erfgoedinstelling of je audiovisuele archieven laten digitaliseren.

Laatste plaatsen voor de vorming art handling en transport. Schrijf vandaag nog in!

Een object transporteren of hanteren: u doet het vaker dan u denkt. Maar in hoeverre bent u zich van die handelingen bewust? Wat komt er allemaal kijken bij het object- en mensveilig verplaatsen en verpakken? En hoe kunt u zo optimaal mogelijk en duurzaam gebruikmaken van het juiste verpakkingsmateriaal? Op 15 en 16 juni organiseert FARO samen met de provincie Oost-Vlaanderen en Helicon Conservation Support een tweedaagse workshop over de risico’s verbonden aan het verpakken en transporteren van objecten. Schrijf u vandaag nog in, de plaatsen zijn beperkt!