In-fusion. Uit vele levens gegrepen

In-fusion is een project over erfgoed en interculturaliteit in ziekenhuizen. Het schept een sfeerbeeld van de verrijking van interculturaliteit voor ons erfgoed en voor de manier waarop we samenleven en mekaar ontmoeten.

In ons dagelijks leven komen we voortdurend in contact met erfgoed. Wat we eten, hoe we communiceren, hoe we ons verplaatsen, wat we doen om ons te ontspannen, het behoort allemaal tot ons erfgoed, zowel dat van vroeger als van nu. We denken aan erfgoed als 'iets typisch van bij ons': een Breugeltafel met rijstpap als het oerklassieke Vlaamse dessert. Maar is dat wel zo? Waar komt de rijst in de rijstpap immers vandaan? En de tomaat in ‘onze’ tomaat-garnaal of de aardappel in ‘onze’ friet-biefstuk… De flamenco, zo typisch voor Spanje, groeide rechtstreeks uit de Moorse cultuur. American Football is niet louter Amerikaans maar heeft zijn roots in het Engelse rugby. En zo zijn er tal van getuigen van de dynamische wisselwerking tussen culturen te vinden in wat we eten, in welke feesten we vieren of hoe we onze huizen inrichten.

Erfgoed is met andere woorden geen statisch gegeven. Het is voortdurend in beweging: door reizen, handel en migratie kreeg en krijgt erfgoed doorlopend interculturele impulsen. Kan je dan nog spreken van 'mijn' of ‘ons’ erfgoed? Ja, toch wel, omdat we erfgoed en impulsen telkens laten versmelten tot iets dat gaat behoren tot de cultuur van alledag. In de muziekwereld en de culinaire wereld spreekt men van fusion, maar fusion beperkt zich niet tot enkele deelaspecten. In heel de samenleving is fusion aanwezig en dus ook in het erfgoed.

Om ten volle te kunnen verbeelden welke impact verschillende culturen op ons erfgoed hebben, hebben we een microkosmos nodig. Sommige plaatsen fungeren als een soort microkosmos waar verschillende mensen, groepen, tradities samenkomen en (soms) interageren. Een ziekenhuis is zo'n microkosmos. Het is ook een plaats waar een zekere discipline heerst: om het geheel te doen werken, zijn duidelijke (geschreven en ongeschreven) regels nodig.

In de microkosmos van een ziekenhuis zijn we in de eerste plaats allemaal gelijk: we zijn patiënt, bezoeker, verpleger,...  maar doordat iedereen een beetje van zijn of haar cultuur van alledag meebrengt, krijgen we ook diversiteit. Een injectie heeft niet voor iedereen dezelfde betekenis. Niet iedereen deelt suikerbonen uit bij een geboorte. Niet iedereen brengt bloemen mee als hij bij een patiënt op bezoek gaat. Niet iedereen verkiest hetzelfde eten op zijn bord. Niet iedereen uit zijn pijnbeleving op dezelfde manier. Kortom, we proberen onze cultuur van alledag in te passen in de ziekenhuisomgeving.

Dat is waar het interessant wordt! Hoe gaat iedereen om met deze cultuurverschillen en -gelijkenissen? Welke verrijking levert deze interculturaliteit op voor ons erfgoed en voor de manier waarop we samenleven?

In-fusion is een kleurrijk erfgoedproject dat vanuit een ziekenhuiscontext op een originele manier weergeeft hoe interculturele impulsen het erfgoed van alledag beïnvloeden en verrijken.