Participatie, cocreatie en makelaardij

Erfgoed brengt mensen samen. Maar hoe kunnen erfgoedorganisaties een band met hun publiek opbouwen? Hoe kunnen zij met het publiek in dialoog gaan over de collectie? En hoe kunnen bezoekers actief meewerken en participeren?

Een eerste stap op weg naar een antwoord is het boek The Participatory Museum van Nina Simon. Volgens haar zou een intensieve publiekswerking de drijvende kracht van elk museum moeten zijn. Een echt participatief museum wordt zo een plaats waar bezoekers “inhoud kunnen creëren, delen en met anderen in contact kunnen komen over die inhoud.”

In haar boek geeft Nina Simon tal van praktische tips en voorbeelden. Een leesgroep van Vlaamse erfgoedwerkers ging met haar werk aan de slag. We maakten een samenvatting en formuleerden kritische commentaar.

Om met participatie aan de slag te gaan moet een erfgoedorganisatie duidelijke doelstellingen formuleren en concrete kaders bieden. En dat betekent: stelling innemen en keuzes maken. Tijdens een studiedag in mei 2015 bundelden we heel wat inspiratie om die interne dialoog op gang te brengen

  • Spraakmakers: ga aan de slag met straffe uitspraken over zin en onzin van participatie. Welke stellingen zijn voor uw team een inspiratiebron?
  • Kaartenpakket met concrete ideeën: speel de troeven van participatie uit met deze fiches vol inspirerende voorbeelden. Bespreek met uw team wat goede ideeën kunnen zijn, en welke participatieve technieken voor jullie echt te ver gaan.
  • Methodiekenfiches: vind nieuwe ideeën op maat van uw eigen organisatie door een aantal fijne werkvormen in te zetten. Wij zetten er alvast 10 voor u op een rijtje, compleet met draaiboeken en links naar voorbeelden.
  • Erfgoedpersona’s: ga op stap met Maria, Filip, Ryan, Joke, Cathy en Gerard. Zij vertegenwoordigen de zes erfgoedprofielen die uit het Prisma-onderzoek zijn afgeleid. Pas op deze fiches de methode 'persona' toe, zoals omschreven in de methodiekenfiches.
  • De presentatie van Marjelle van Hoorn biedt achtergronden bij de vraag: hoe kan een museum een open huis zijn?


Verschillende erfgoedorganisaties zijn ondertussen met de tips van Nina Simon aan de slag gegaan en hebben praktijkvoorbeelden uitgewerkt:


Vanuit de praktijk maakte de leesgroep een overzicht van kritische succesfactoren en mogelijke belemmeringen bij het opzetten van participatieve trajecten.

FARO heeft al eerder ingezet op het thema cocreatie en makelaardij. We maakten, samen met KATHO/IPSOC en tapis plein, de volgende documenten: