Schatten van/in Mensen

'Schatten van/in Mensen' is een eye-openertraject over immaterieel cultureel erfgoed in Vlaanderen. In de 21e eeuw koestert bijna de hele wereld 'immaterieel cultureel erfgoed' (ICE). Denk aan traditionele ambachten, volksmuziek, wiegeliedjes, spreekwoorden, feesten, carnaval, volkssporten ... Hoe gaan we best om met traditie, identiteit, diversiteit? De UNESCO-conventie voor de bescherming van immaterieel cultureel erfgoed (2003) reikt richtlijnen aan, maar deze vertalen naar de praktijk overbrengen, blijkt geen evidentie. Ook België ondertekende de conventie en gaat op zoek naar mogelijke invalshoeken. Ter inspiratie werpen we met dit project een blik op het buitenland: de USA, waar ze bijzondere mensen die meesters zijn in hun vak of kunst, of voortrekker zijn in een bijzondere traditie, eren met een national heritage fellowship.

Schatten van/in Mensen stelt zulke Menselijke Schatten centraal. We stapten in zee met Alan Govenar, Amerikaans etnoloog en fotograaf, en haalden naast de Amerikaanse ook een aantal Vlaamse erfgoeddragers voor zijn lens. Daarnaast gingen we ook zelf op zoek en fotografeerden enkele Vlaamse Menselijke Schatten.
Het resultaat is te zien in de fototentoonstelling 'Schatten van/in Mensen' die een half jaar lang een tocht door Vlaanderen onderneemt. U kan de reizende tentoonstelling achtereenvolgens bezichtigen in Bokrijk, Aalst, Leuven, Brugge en Dendermonde. Naast de tentoonstelling zullen allerlei activiteiten en lezingen de thematiek verder duiden en het brainstormproces stimuleren.

Programma

Download het programma in pdf.

Juli - augustus 2010 | Bokrijk

Reizende tentoonstelling Schatten van/in mensen | 18/07/2010 - 31/08/2010
Openluchtmuseum Bokrijk, museumdeel de Kempen - Schuur van Wortel

Activiteiten en lezingen

• 18/07/2010: Passie & Traditie. Menselijke schatten in Vlaanderen. Kick-off publieksdag in het teken van immaterieel cultureel erfgoed, met tal van interactieve demonstraties, workshops en performances.
• 19/07/2010: Internationaal Colloquium: Visibility, Awareness, Dialogue. Leren van elders: de VSA

Meer info: Website Openluchtmuseum Bokrijk — contact: Hilde Schoefs — hschoefs@limburg.be

Organisatie: Openluchtmuseum Bokrijk i.s.m. Suzy Hendrikx, Boombal, Het Firmament. (t)Huis voor Figurentheater, Kant in Vlaanderen vzw, de Koninklijke Steltlopers van Merchtem, Theater Tieret, Guy Van de Casteele, Pascale Pettersson, de Vlaamse Gilde van Houtdraaiers, VlaSs, de Koninklijke Nationale Bond der Belgische Wipschutters, De Vlaamse Boogsport Federatie Liggende wip vzw, de Belgische krulbolbond, Frank Degruyter, Mooss, Natalie Van Lijsebettens/Shoes ´n Boots, IJzer &Vuur, Johny Lowet, Putzeys Raoul, Embassy of the United States of America

September - oktober 2010 | Aalst

Reizende tentoonstelling Schatten van/in mensen | 11/09/2010 - 24/10/2010
‘t Gasthuys — Stedelijk Museum Aalst, Oude Vismarkt 13, 9300 Aalst
tel: +32 (0)53 73 23 45, Website museum 't Gasthuys

Activiteiten en lezingen
Zie website Erfgoedcel Aalst

Organisatie: erfgoedcel Aalst i.s.m. ’t Gasthuys - Stedelijk Museum Aalst, de diensten Landbouw (hopproject), Toerisme en Stadspromotie van stad Aalst, PI Media - Peter Van den Bossche

November 2010 | Leuven

Reizende tentoonstelling Schatten van/in mensen | 04/11/2010 - 23/11/2010
zie website Erfgoedcel Leuven

Activiteiten en lezingen
zie website Erfgoedcel Leuven

Contact: Erfgoedcel Leuven, Rebecca Gysen – rebecca.gysen@leuven.be

Organisatie: Erfgoedcel Leuven i.s.m. Verbond der Jaartallen vzw

November - december 2010 | Brugge

Reizende tentoonstelling Schatten van/in mensen | 26/11/2010–12/12/2010
Stadshallen (Jan Garemijnzaal), Markt, 8000 Brugge
10.00 tot 17.00 uur | Gratis

In combinatie met de tentoonstelling 'Sporen van kant van Oost tot West': een extra luik over de uitwisseling tussen Vlaanderen en Centraal-Europa omtrent de roots, tradities, overdracht en actualiteit van het immateriële erfgoed van het kantklossen.

Activiteiten en lezingen

• 28/11/2010: kantwerk XL. Het publiek maakt -samen met Brugse kantwerkers en designers- een reuzegroot kantwerk in de Brugse binnenstad
• 07/12/2010: Vlaamse inspiratiedag omtrent de vraag naar een toekomst voor kantklossen en andere ambachtelijke tradities voor het erfgoedveld, de designwereld en het hoger onderwijs.
• 15/11/2010 - 15/12/2010: Quartier Central zet design met wortels uit Centraal-Europa in de kijker. Een reeks vitrines in de Langestraat-Hoogstraat zijn tijdens Quartier Central gastlocatie voor ambachtelijk design van jong talent uit Centraal-Europa.
• november-december 2010: masterclass voor designers rond traditionele textieltechnieken en -patronen uit Centraal Europa.

Meer info: tapis plein vzw | Brugge Centraal | Quartier Bricolé - contact: Jorijn Neyrinck - info@tapisplein.be

Organisatie: tapis plein vzw/Quartier Bricolé i.s.m. Musea Brugge – Bruggemuseum, Kantcentrum, FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw, Erfgoedcel Brugge, Brugge Plus vzw, Stad Brugge, Kant in Vlaanderen vzw, Stedelijke Academie voor Schone Kunsten Brugge, stadsfestival Brugge Centraal

December 2010 | Dendermonde

Reizende tentoonstelling Schatten van/in mensen | december 2010
zie website Dendermonde

Activiteiten en lezingen
zie website Dendermonde

Organisatie: stad Dendermonde i.s.m. Gilde der Vrije Pijnders Dendermonde vzw

Oktober - december 2010 | Brussel

Activiteiten en lezingen | 01/10/2010-31/12/2010
zie website FARO

Meer info: info@faronet.be

Organisatie: FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed vzw

Meer weten over het project?
De eerste fase van dit project in 2010 bestond uit de tentoonstelling 'Recognizing Our Cultural Heritage' in het hoofdgebouw van UNESCO in Parijs (8 tot 23 april 2010). De tentoonstelling is een realisatie van Documentary Arts (USA), FARO en de Sectie Immaterieel Erfgoed van UNESCO, met steun van de Florence Gould Foundation en de Mid Atlantic Arts Foundation, in partnerschap met de National Endowment for the Arts en de organisatoren van de projecten in België. Meer informatie over de tentoonstelling is te vinden op de websites van FARO, UNESCO en Documentary Arts. Op deze laatste website vindt u bovendien verwijzingen naar een reeks publicaties, een DVD-ROM en links naar de website van de National Endowment for the Arts.

Wie interesse heeft in de UNESCO-programma’s kan terecht op de website van UNESCO, waar onder de kop cultuur en subpagina intangible heritage
of patrimoine immatériel overvloedig informatie te vinden is. U leest er alles over de conventie van 2003 voor het koesteren van immaterieel cultureel erfgoed, levende menselijke schatten-projecten in Japan en andere staten in de wereld, en allerlei aanverwante projecten. Een handige Nederlandstalige informatiekit over de conventie zal in september 2010 in Vlaanderen beschikbaar zijn en verspreid worden door UNESCO Platform Vlaanderen en FARO.

Een status quaestionis, uitgebreide literatuurlijst, reeks casestudies, historische en etnologische analyse van de problemen en kansen (o.a. de mogelijkheden die in de tentoonstelling aan de orde gesteld worden) en een beleidsgerichte vertaling zijn te vinden in het boek van JACOBS (M.) en GOVENAR (A.), Visibility, Awareness and Dialogue. Beyond the Lists of Intangible Cultural Heritage, Brussel, Pharo Publishing, 2010. Het belang van herkennen, erkennen en (h)erkennen van de ‘schatten van’ en/of ‘schatten in’ mensenproblematiek wordt hierin onderzocht en in een breder perspectief geplaatst. Het boek zal beschikbaar zijn vanaf oktober 2010.

Foto's: (c) Alan Govenar