Digitaliseren en digitaal archiveren | Module 7: Digitaliseren van audiovisuele objecten (bewegend beeld en geluid). Driedaagse cursus
Onder analoge audiovisuele objecten verstaan we:
- film (diverse formaten op diverse formaten filmpellicule);
- video (diverse formaten op diverse formaten magnetische videoband en laserdisk);
- audio (diverse formaten op magnetische klankband, vinyl, …).
Voor vele erfgoedbewaarders is zowel de bewaring als de raadpleegbaarheid van dit materiaal een probleem. Aan de ene kant zijn veel van de dragers die gebruikt zijn voor beeld en geluid onderhevig aan verval en dus niet duurzaam. Aan de andere kant heeft men een waar museum aan afspeelapparatuur nodig wil men al deze beeld- en geluidsdocumenten afspelen en bekijken aan de hand van de analoge dragers. Er zijn immers bijna evenveel verschillende soorten afspeelapparaten nodig als er types dragers en formaten zijn. In de meeste gevallen vraagt dit een investering aan infrastructuur en onderhoud die weinige instellingen kunnen dragen, zeker niet op langere termijn. De oplossing voor zowel het probleem van duurzaamheid als dat van raadpleegbaarheid is het digitaliseren van de analoge beeld- en geluidsdocumenten. Eens omgezet naar een digitaal bestand kan je het document op eender welke digitale drager zetten. Mits de gepaste voorzorgen kan je het zonder verder kwaliteitsverlies kopiëren en bewaren voor de langere termijn. Eens omgezet in een digitaal formaat heb je nog slechts één type afspeelapparatuur nodig om het document te raadplegen: een computer, die is voorzien van de nodige software. Zodoende moet je slechts investeren in een beperkt aantal middelen om de leesbaarheid van je documenten te verzekeren.
In deze module komen volgende aspecten van het digitaliseren van analoge audiovisuele objecten aan bod:
Voorbereiding
- Bepalen van doelstellingen en prioriteiten.
- Het maken van beslissingen inzake uitbesteden of niet.
- Het uitklaren van de auteursrechten.
Selectie en technische voorbereiding
- Selectie van het materiaal ter digitalisering:
- Analyse van het bronmateriaal en de vereiste kwaliteit als basis voor de inhoudelijke en contextuele aansturing van de eigenlijke digitalisering: enerzijds het identificeren van de ‘significant properties’ van het origineel en/of het authentiek document en anderzijds het bepalen van de vereisten van de auteur, de collectiebeheerder en de gebruiker als onderdeel van de outputvereisten van het digitaliseringproces.
- Definiëren van de digitaliseringsparameters en de restauratiekeuzes.
- Restauratie van het analoog bronmateriaal en/of het document in gedigitaliseerde vorm.
Digitalisering
- Omzetten van het analoog bronmateriaal naar een digitale vorm volgens de gedefinieerde vereisten en het behoud van kwaliteit en de kosten.
- Verrijken met metadata
- Inhoudelijke en technische kwaliteitscontrole na digitalisering.
Opname en beheer van digitaal archief
- Samenstellen van de vereiste representaties: digitale masters (bewerkt/onbewerkt), raadplegingskopieën.
- Voorbereiden van de submissie bij een digitaal archief.
- Businessvertaling van het functioneel model dat impliciet in de OAIS-norm vervat zit. De processen opname, beheer en terbeschikkingstelling worden concreet vertaald naar de vereiste processtappen en handelingen voor de lange-termijnarchivering van audiovisuele documenten.
Leerdoelen
Deze cursus heeft niet als doel collectiebeheerders op te leiden om zelf digitaliseringsprojecten technisch uit te voeren, maar eerder om hen genoeg inzicht in het digitaliseringsproces te bieden zodat zij:
- digitaliseringsprojecten kunnen voorbereiden (de selectie van materiaal, klaarmaken/restauratie van analoog materiaal, het verifiëren / klaren van de auteursrechten, de offertevragen opstellen, de aangeboden digitaliseringsdiensten beoordelen, …);
- digitaliseringsprojecten kunnen opvolgen (de logistiek, de creatie van metadata, de kwaliteitscontrole, …).
Daarnaast komt ook de restauratie en de audiovisuele techniek aan bod. Na deze cursus zal de cursist:
- weten hoe restauraties kunnen worden gepland, voorbereid en opgevolgd;
- vertrouwd zijn met een aantal essentiële technische eigenschappen van film en (analoge en digitale) video en audio;
- vertrouwd zijn met technische kernbegrippen m.b.t. film en (analoge en digitale) video en audio.
Tenslotte, wordt digitalisering beschouwd als één, zij het een belangrijke, schakel in de aanpak om audiovisuele objecten veilig te stellen voor de langere termijn en toegankelijk te maken. Na de cursus zal de cursist
- inzicht hebben in het opnameproces en de metadata die tijdens dit proces worden gegenereerd,
- weten uit welke deelprocessen het opnameproces bestaat,
- hebben inzicht in de problematiek van de opslag van digitale objecten.
Voorkennis: Een goede basiskennis van informatica.
Doelgroep: Projectleiders en medewerkers van audiovisuele digitaliseringsprojecten.
Praktisch
De cursus beslaat 3 dagen en vindt plaats op donderdag 27 januari, donderdag 3 en woensdag 9 februari 2011 van 9.30 - 17.30 uur.
Locatie: FARO, Priemstraat 51, 1000 Brussel
Docenten: Rony Vissers (Packed), Willem Vanneste (eDAVID), Filip Boudrez (eDAVID)
Prijs: 150 euro
Uiterste inschrijvingsdatum: 19 januari 2011
Maximaal aantal cursisten: 20
Inschrijven kan via het onderstaand formulier.
