Midden juni vond bij FARO. Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed de studiedag ‘100 jaar Groote Oorlog. Erfgoed, herdenking en herinnering’ plaats. Een van de vraagstellingen van deze studiedag was ‘Hoe kunnen we op een hedendaagse en zinvolle wijze met deze oorlog omgaan en hoe kunnen we de lessen die we uit dit oorlogsverleden trekken aan jongere generaties overdragen?’ Een mogelijk antwoord op deze vraag levert het project ‘Live and Remember’ van het Instituut voor Veteranen.

Het Chanson de Roland, het Roelantslied, is een van de bekendste heldendichten uit de middeleeuwen. De protagonist Roelant, is overduidelijk een held met alle bovenmatige eigenschappen vandien. Maar wat is Dichtung en wat is Wahrheit bij deze krachtpatser?

Eerder deze week ontstond ophef over het Brusselse monument ‘De Belgische pioniers in Congo’. Het monument dateert van 1921 en is van de hand van Thomas Vinçotte. Het bas-reliëf toont onder meer hoe Leopold II tussen zijn soldaten zit en een zwarte vrouw en haar kinderen ontvangt. Aan de zijkant van het werk is te zien hoe een Belgische soldaat een Arabier het hoofd intrapt. Het tafereel heeft als bijschrift  ‘De Belgische militaire heldenmoed verdelgt den Arabische slavendrijver”.

“Un peuple ne vit et ne s’immortalise que par des grandes hommes,” aldus C.A.F. Ketelaers in de Biographica Malinoises uit 1852. De barometer van de tijd stond op helden, echte en vermeende. Het jonge België was sinds de onafhankelijkheidsstrijd naarstig op zoek naar historische figuren die de eigen identiteit van de jonge natie-staat konden kracht bijzetten. Dat daarbij de feiten zo nu en dan eens geweld werden aangedaan, of dat men in de nevel der tijden absolute waarheden aantrof, was geen punt.