1 januari | Een (interculturele) feestdag van vlees en bloed

faro, 4(2011)4, p. 4-12.

Nieuwjaarsdag: wellicht bent u later opgestaan dan op andere dagen. Misschien zijn de sporen van een feestelijke oudejaarsavond met lekker eten en (veel) drank nog zichtbaar in huis of voelbaar in uw lichaam. Was u een van de vijftig miljoen kijkers die vanuit zeventig landen de live-uitzending van het 73e nieuwjaarsconcert van de Wiener Philharmoniker hebben bekeken? Heeft u op deze eerste vrije dag van het jaar een vaste televisieafspraak met de schansspringers die in het Zuidbeierse Garmisch-Partenkirchen op ski’s de dieperik in zoeven? Ook het journaal heeft op 1 januari een altijd weer voorspelbaar hoofditem met even voorspelbare beeldverslagen: middernachtelijke massavieringen op publieke plaatsen over heel de wereld met als vaste ingrediënten vuurwerk, drank en een collectieve vreugde om niets. Weinig andere kalenderdagen lijken zozeer voorgeprogrammeerd te zijn met redelijk universele stereotypen als 1 januari. En toch wordt ook nieuwjaarsdag gekenmerkt door opmerkelijke veranderingen. De dynamiek en aanpassing bij het doorgeven van erfgoed doorheen de tijd is ook in onze manieren om een nieuw kalenderjaar te beginnen volop aanwezig. Zowel het moment waarop we het vieren als de betekenis van Nieuwjaar op de kerkelijke kalender hebben immers in de loop der eeuwen fundamentele verschuivingen ondergaan.

Lees het volledige artikel (pdf, 2,43 MB)