FAQ

Deze sectie bevat een overzicht van ‘frequently asked questions’ (FAQ). U vindt bij elke vraag enerzijds een beknopt antwoord, anderzijds een verwijzing naar meer uitleg.

Wat is het verschil tussen ‘mondelinge geschiedenis’ en ‘mondelinge bron(nen)’?
Mondelinge geschiedenis of oral history is het hele spectrum van activiteiten dat gemoeid is met het interviewen van getuigen om het verleden te (re)construeren. Het product van dat onderzoek noemen we een mondelinge bron. ‘Mondelinge geschiedenis’ en ‘mondelinge bron’ zijn dus verwante begrippen, maar geen synoniemen. Meer informatie over dit onderwerp vindt u op de introductiepagina.

Waar vind ik Nederlandstalige literatuur over mondelinge geschiedenis?
Een beknopte inleiding tot het object, de methode en de toepassing van mondelinge geschiedenis vindt u in de publicatie Gestemd verleden. Mondelinge geschiedenis als praktijk van Bruno De Wever en Pieter François.

Waar vind ik internationale literatuur over mondelinge geschiedenis?
In het buitenland, en vooral in de Anglo-Amerikaanse academische wereld, bestaat een rijke waaier aan literatuur over oral history. Naast enkele inleidende boeken kunnen we ook de lectuur van up-to-date wetenschappelijke tijdschriften aanraden. Wie zich diepgaand in deze materie wil verdiepen, kan online diverse bibliografieën raadplegen.

Hoe begin ik een eigen project mondelinge geschiedenis?
Een project mondelinge geschiedenis vereist een degelijke voorbereiding. Vooral het formuleren van een heldere en haalbare (!) probleemstelling is van het grootste belang.

Hoe selecteer ik mijn respondenten?
Uw probleemstelling en onderzoeksvragen bepalen de selectie van de getuigen en niet omgekeerd! Zorg ervoor dat de gemaakte selectie representatief is in verhouding met de hele groep van mogelijke respondenten. Afhankelijk van de onderzoeksvragen kunnen economische positie, leeftijd, geslacht, politieke en religieuze overtuiging, lidmaatschap van culturele organisaties,… daarbij selectiecriteria zijn.

Hoe bereid ik een interview voor?
Als interviewer dient u zich enerzijds in het onderwerp in te werken (door andere bronnen of sporen uit het verleden te consulteren) en anderzijds een aantal essentiële randdocumenten voor te bereiden. Meer informatie vindt u elders in dit dossier.

Wat zijn ‘randdocumenten’ en waarom zijn ze belangrijk?
Onder de randdocumenten verstaan we, naast een transcriptie van het interview, volgende zaken: themalijst, vragenlijst, identificatiefiche en juridische overeenkomst. Zonder deze documenten hypothekeert u de waarde van uw interview op lange termijn. Op die manier verliest uw interview als historische bron alle waarde.

Hoe ontsluit men mondelinge bronnen?
Een mondelinge bron ontsluit u door de aanmaak van diverse randdocumenten, die samen met de bron worden bewaard.

Waar moet ik tijdens het afnemen van een interview zoal op letten?
Er bestaat geen vaste interviewhandleiding. Daarvoor is elke interviewsituatie uniek. De interviewer moet zelf de sfeer van het interview aanvoelen en op basis daarvan een strategie bepalen. De uitgebreide lijst tips gelden dan ook enkel als leidraad…. Soms zal blijken dat u tijdens een vraaggesprek een aantal van de op deze lijst opgegeven richtlijnen beter negeert! Ze gelden dan ook als algemene, flexibele ‘gedragsregels ’.

Is het nodig een interview volledig te transcriberen?
Het transcriberen of uitschrijven van een interview is het meest tijdrovende onderdeel van een project mondelinge geschiedenis. U mag toch al snel rekenen op acht à negen uren transcriptietijd voor één uur interview. Elke onderzoeker bepaalt in functie van zijn budget en/of onderzoekstijd zijn transcriptiemethode. Sommigen kiezen voor een volledige transcriptie, anderen gaan selectief te werk. In het laatste geval worden enkel de relevante passages, in het licht van de onderzoeksvragen, getranscribeerd.

Hoe kan ik mijn onderzoeksresultaten aan het publiek presenteren?
Interviews gemaakt in het kader van een ‘oral history’ project kunnen op vele manieren worden ingezet: in een boek, een artikel, een tentoonstelling, een website, een toneelstuk, als aanvulling op een bestaande archiefcollectie,…. De laatste jaren werd de methode in uiteenlopende projecten ingezet.

Terug naar dossier mondelinge geschiedenis